độc nhãn
Định nghĩa
Danh từ:
- Người hoặc sinh vật chỉ có một mắt: "độc nhãn" dùng để chỉ cá thể (thường là người hoặc động vật) chỉ có một mắt, hoặc bị mất một mắt.
- Sinh vật huyền thoại: Trong thần thoại, "độc nhãn" ám chỉ sinh vật chỉ có một mắt, như quái vật Cyclops trong thần thoại Hy Lạp.
Tính từ:
- Chỉ có một mắt: Mô tả trạng thái hoặc đặc điểm của một người hoặc vật chỉ có một mắt.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Trong truyện cổ, độc nhãn là quái vật khổng lồ chỉ có một mắt. (Trong thần thoại, Cyclops là sinh vật chỉ có một mắt.)
- Anh ta bị tai nạn và trở thành độc nhãn. (Anh ấy mất một mắt sau tai nạn.)
Tính từ:
- Con mèo độc nhãn ấy vẫn săn mồi rất giỏi. (Con mèo chỉ có một mắt vẫn săn mồi rất tài.)
- Bức tượng độc nhãn được đặt ở góc phòng. (Bức tượng chỉ có một mắt được đặt ở góc phòng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"độc nhãn quái": quái vật chỉ có một mắt (thường dùng trong văn học hoặc thần thoại).
- Độc nhãn quái là hình tượng phổ biến trong thần thoại Hy Lạp. (Quái vật một mắt là nhân vật quen thuộc trong thần thoại Hy Lạp.)
"độc nhãn tướng quân": tên gọi của một nhân vật lịch sử hoặc hư cấu bị mất một mắt.
- Độc nhãn tướng quân là biệt danh của vị tướng chỉ còn một mắt. (Vị tướng mất một mắt được gọi là độc nhãn tướng quân.)
Biến thể và từ gần giống
Độc (tính từ): một mình, duy nhất — thành phần trong "độc nhãn" có nghĩa là "một".
- Con độc nhất vô nhị. (Đứa con duy nhất, không có ai sánh bằng.)
Nhãn (dan từ): mắt — thành phần trong "độc nhãn".
- Nhãn quang sắc bén. (Ánh mắt sắc sảo.)
Mù một mắt (tính từ): mất thị lực ở một mắt — gần nghĩa với "độc nhãn".
- Ông lão mù một mắt ngồi bên hiên nhà. (Ông cụ mất một mắt ngồi ngoài hiên.)
Từ đồng nghĩa
Một mắt: chỉ người hoặc vật chỉ có một mắt.
- Chú chó một mắt này rất trung thành. (Chú chó chỉ có một mắt rất trung thành.)
Đơn nhãn: từ Hán Việt ít dùng, cùng nghĩa với "độc nhãn".
- Đơn nhãn là thuật ngữ y học chỉ người mất một mắt. (Đơn nhãn là từ chuyên môn y học.)
Thành ngữ liên quan
- Độc nhãn long: rồng một mắt — hình tượng trong văn hóa dân gian, tượng trưng cho sức mạnh đặc biệt.
- Tranh vẽ độc nhãn long treo ở đền thờ. (Bức tranh rồng một mắt được treo ở đền.)